ความหมายของการอนามัยสิ่งแวดล้อม
ความรู้ด้านอานามัยสิ่งแวดล้อม
การจัดการน้ำสะอาด
การบำบัดน้ำเสีย
การควบคุมและป้องกันมลพิษทางอากาศ
การกำจัดสิงปฏิกูล
การกำจัดขยะมูลฝอย
การสุขาภิบาลอาหาร
การสุขาภิบาลที่พักอาศัย
การควบคุมแมลงและสัตว์นำโรค
เยี่ยมเยือน วสส.

 

ความหมายของการสุขาภิบาลที่อยู่อาศัย


 

1. นิยามและความหมาย

     “ ที่อยู่อาศัย ” หมายถึง อาคารบ้านเรือน รวมถึงตึก โรง และแพที่มนุษย์จัดสร้างขึ้นเพื่อใช้เป็นที่อยู่อาศัยทั้งกลางวันและกลางคืน ภายในที่อยู่อาศัยประกอบด้วยสิ่งต่าง ๆ ที่ต้องการมีทั้งสิ่งอำนวยความสะดวกสบาย อุปกรณ์และสิ่งที่ใช้สอยที่จำเป็นตามความต้องการทางด้านร่างกาย จิตใจ และความเป็นอยู่ที่ดีงามทั้งส่วนตัวและครอบครัวของผู้พักอาศัย

     “ สถาบัน ” หมายถึง อาคารสถานที่สร้างขึ้นมาเพื่อใช้เป็นที่ทำการซึ่งกำหนดให้เป็นที่ชุมชน จึงเป็นอาคารที่สาธารณะ เช่น โรงเรียน หรือสถานศึกษา หอประชุม โรงมหรสพ โรงพยาบาล โรงแรม และเรือนจำ เป็นต้น

     “ การสุขาภิบาลที่อยู่อาศัยและสถาบัน ” หมายถึง การจัดการและควบคุมดูแลที่อยู่อาศัยหรือสถาบันให้สะอาดถูกสุขลักษณะ โดยจัดการให้ได้ตามความต้องการขั้นมูลฐานทั้งทางร่างกาย จิตใจ และจัดให้ปลอดภัยจากการเกิดอุบัติเหตุและการเกิดโรคระบาดในผู้พักอาศัยหรือผู้ใช้บริการด้วย

2. ความจำเป็นที่ต้องจัดการสุขาภิบาลที่อยู่อาศัยและสถาบัน

2.1ความจำเป็นที่ต้องจัดการสุขาภิบาลที่อยู่อาศัย

     ที่อยู่อาศัยเป็นปัจจัยสำคัญของมนุษย์ที่ทุกคนเกิดมาจะต้องมีเพื่อเป็นที่พักผ่อนนอนหลับหรืออยู่กินเป็นประจำของตนเองและครอบครัว โดยที่อยู่อาศัยที่ดีสะอาดและถูกสุขลักษณะตามหลักสุขาภิบาล จะช่วยส่งเสริมให้ผู้อาศัยมีความสุขและสบายทั้งร่างกายและจิตใจ ปลอดภัยจากการเกิดอุบัติเหตุและโรคติดต่อที่เกิดจากที่พักอาศัยเป็นสาเหตุได้

2.1.1 ลักษณะความบกพร่องของที่อยู่อาศัยในแต่ละแห่งซึ่งเป็นข้อบกพร่องพื้นฐานทางด้านการสุขาภิบาลที่สำคัญคือ

- น้ำดื่ม น้ำใช้ไม่สะอาด ไม่เพียงพอ

- ห้องน้ำห้องส้วมอยู่นอกอาคารและใช้รวมกับเพื่อนบ้าน

- มีสถานที่อาบน้ำรวมกับผู้อื่น

- มีห้องพักรวมกันอยู่หลายคน

- พื้นที่ห้องนอนแคบ

- อาคารบ้านพักอาศัยมีทางออกทางเดียว

- ไม่มีไฟฟ้าใช้ แสงสว่างไม่เพียงพอ

- ห้องไม่มีหน้าต่าง และที่ระบายอากาศ

- ที่พักอาศัยมีสภาพทรุดโทรม บริเวณบ้านสกปรก มีน้ำขัง

2.1.2 หลักการที่สำคัญในการจัดที่อยู่อาศัยให้ถูกสุขลักษณะ มี 4 อย่าง ดังนี้

- จัดที่อยู่อาศัยให้ตามตามความต้องการของร่างกาย

- จัดที่อยู่ให้ได้ตามความต้องการทางจิตใจ

- จัดที่อยู่ให้ผู้อาศัยมีความปลอดภัย

- จัดที่อยู่อาศัยมีความปลอดภัยจากโรคติดต่อ

2.2 ความจำเป็นที่ต้องจัดการสุขาภิบาลสถาบัน

     เนื่องจากสถาบันที่ใช้ประกอบการหรือทำการเพื่อจัดบริการบางอย่างตามกำหนด จึงย่อมประกอบด้วยผู้ให้และบริการ และผู้รับบริการ สถาบันจึงมีบุคคลมากมาย ย่อมจะมีปัญหาต่าง ๆ ตามมา ที่สำคัญคือ ทุกคนมีความต้องการความสะดวกสบายทั้งร่างกายและไม่ต้องการได้รับทุกข์ โดยเหตุนี้สถาบันจะต้องจัดให้อยู่ในสภาพที่สะอาดปลอดภัยต่อการแพร่กระจายเชื้อโรค อุบัติเหตุ และอันตรายที่เกิดขึ้นได้ นอกจากนี้ภายในอาคารควรจัดให้มีการส่งเสริมสุขภาพอนามัยให้แก่บุคลากรต่าง ๆ ด้วย

3. ปัญหาและอุปสรรคในการดำเนินการสุขาภิบาลที่อยู่อาศัยและสถาบัน

1.ปัญหาและอุปสรรคในการดำเนินการสุขาภิบาลที่อยู่อาศัย

     - สภาพของที่อยู่อาศัยโดยทั่ว ๆ ไปส่วนใหญ่ไม่ถูกสุขลักษณะ ทั้งในด้านแสงสว่าง การระบายอากาศ และขาดสิ่งอำนวยความสะดวกเกี่ยวกับการสุขาภิบาลในบ้านพัก เช่น การประปา ไฟฟ้า การจัดการขยะมูลฝอย น้ำโสโครก แมลง การมีส้วมใช้ ตลอดจนความสะดวกสบายและความปลอดภัย

     - สภาพทางสังคม สภาพทางสังคมบางอย่างเป็นสาเหตุของปัญหาและเป็นอุปสรรคในการแก้ปัญหา เช่น ความยากจนของประชาชน การอพยพย้ายถิ่น การจัดบริการที่อยู่อาศัยโดยรัฐและเอกชนยังจัดทำได้ไม่ทั่วถึง การจัดบริการด้าน ประปา ไฟฟ้า ถนน รัฐยังจัดให้มีได้น้อยมาก ความเคยชินของประชาชนบางอย่างทำให้ขาดความสนใจในการสุขาภิบาลที่อยู่อาศัย ในด้านมาตรการทางกฎหมาย การวางผังเมืองทั้งชุมชนในเมืองและชนบทยังไม่มี

2.ปัญหาและอุปสรรคในการดำเนินการสุขาภิบาลสถาบัน

     - การออกแบบและการก่อสร้างสถาบันบางแห่งไม่ถูกสุขลักษณะ ปัญหานี้เกิดจากผู้ออกแบบและการก่อสร้างขาดความสนใจหรือไม่ให้ความสำคัญของการสุขาภิบาลสิ่งแวดล้อม

     - ผู้บริหารหรือผู้รับผิดชอบสภาบันขาดความสนใจ

     - ขาดการวางผังเมืองที่ถูกต้องหรือไม่มีการวางผังเมืองในชุมชน ทำให้ที่ตั้งของสถาบันไม่เหมาะสม

     - ขนาดของสถาบันไม่เหมาะสมกับกิจการ เช่น เล็กเกินไปไม่พอเพียงหรือไม่เหมาะสมกับผู้มาใช้บริการ ทำให้คับแคบ แออัด

     - มาตรการทางกฎหมายยังมีข้อบกพร่อง และมีการปล่อยปละละเลยกันมาก

     - การจัดบริการสถาบันต่าง ๆ เช่น สถาบันทางการศึกษา การรักษาพยาบาลนั้นรัฐบาลจัดบริการได้ไม่ทั่วถึงและไม่เพียงพอ



   
<<จัดทำโดย นายพิไท  ตาทอง  หลักสูตรวิทยาศาสตรบัณฑิตสาธารณสุขชุมชน  รุ่นที่7  รหัส4604007017  ชั้นปีที่2 วิทยาลัยการสาธารณสุขสิรินธรจ.ยะลา  E-mail; nongphee@chaiyo.com  Tel; 065836803>>